Midilli'de ilk denemeniz gereken üç şey Kalloni sardalyası, ladotiri peyniri ve uzo. Kalloni Körfezi'nin sardalyası iri tuzla basılıyor; papalina denen hafif tuzlusu ise yalnızca birkaç saat tuzda bekletiliyor. Ladotiri, adı "yağlı peynir" anlamına gelen, zeytinyağında olgunlaşan bir koyun peyniri ve AB'nin coğrafi işaret (PDO) listesinde. Uzo ise adanın gururu: Midilli'de yaklaşık 20 damıtımevi var ve bunlar Yunanistan'daki uzo üretiminin yaklaşık yarısını karşılıyor. Bu üçünün yanına soğan dolması, kabak çiçeği dolması ve kızarmış peynirli börek eklediğinizde adanın meze sofrasının büyük kısmını görmüş oluyorsunuz.
Midilli'ye TuraDahil ile gitmek isterseniz Midilli Adası Turları sayfasına bakabilirsiniz. Kış döneminde kalkış yok; seferler Nisan 2027'de yeniden başlıyor. Yeni tarih açıldığında haber almak için WhatsApp danışman hattımıza yazabilirsiniz.
Midilli mutfağını ne şekillendiriyor?
Yunanistan Ulusal Turizm Örgütü Midilli'yi verimli toprağı ve zengin balık sahaları yerel mutfağın kimliğini belirleyen bir gastronomi adası olarak tanıtıyor. Bunu iki rakamla anlamak kolay: adada yaklaşık 11,5 milyon zeytin ağacı var ve bağları 2011'den bu yana "Lesvos" adıyla coğrafi işaretli şarap üretiyor. Zeytinyağı neredeyse her tabağın içinde. Kalloni Körfezi'nden çıkan balık da sofranın ikinci ayağı.
Kalloni sardalyası ve papalina
Adanın ortasındaki Kalloni Körfezi sardalyası ve hamsisiyle biliniyor. Burada sardalya iki şekilde öne çıkıyor:
İri tuzla basılmış sardalya: tuzda uzun süre bekletilen, uzonun yanına meze olarak gelen klasik hâli.
Papalina: aynı balığın yalnızca birkaç saat hafif tuzlanan hâli. Daha yumuşak ve taze tadı var; genelde ızgarada pişiriliyor.
Menüde asma yaprağına sarılıp pişirilen sardalya da görebilirsiniz. Kalloni hamsisi de tuzlanmış ya da ızgara olarak servis ediliyor; marine hamsi (gavro marinato) da sık görülen bir meze.
Ladotiri: zeytinyağında olgunlaşan peynir
Ladotiri Mytilinis koyun sütünden ya da keçi sütü oranı yüzde 30'u geçmeyen koyun ve keçi sütü karışımından yapılıyor. Peynir kalıplara elle basılıyor ve en az üç ay olgunlaştırılıyor. Adı, buzdolabı evlere girmeden önce peyniri saklamak için kullanılan yöntemden geliyor: peynir sızma zeytinyağı içinde bekletiliyor. Avrupa Birliği 12 Haziran 1996'da ladotiriye korumalı menşe adı (PDO) verdi.
Zeytinyağında ne kadar uzun kalırsa tadı o kadar keskinleşiyor ve hafif acımsı bir hâl alıyor. Tavernalarda en çok ladotiri saganaki olarak, yani tavada kızartılmış hâliyle karşınıza çıkıyor.
Midilli'nin coğrafi işaretli peynirleri bununla bitmiyor. Ulusal turizm örgütü Midilli feta peynirini ve Eresos kaşarını da adanın PDO peynirleri arasında sayıyor.
Uzo ve meze sofrası
Midilli'de akşam yemeği çoğu zaman bir uzeride (uzo ve meze lokantası) başlıyor. Uzo soğuk servis ediliyor ve mezeler azar azar geliyor. Midilli ve Plomari, uzo için coğrafi işaret taşıyan adlar arasında. Adanın güneyindeki Plomari bu yüzden uzo denince ilk akla gelen kasaba.
Uzonun yanında gelen tipik mezeler:
Güneşte kurutulup ızgarada pişirilen ahtapot
Midye ya da karides saganaki
Kalamar dolması
Midye, akivades gibi taze kabuklu deniz ürünleri
Uzo aromalı köfte
Adı size tanıdık gelecek yemekler
Midilli menüsünü okurken bazı isimlerin Türkçeye ne kadar yakın olduğunu fark edeceksiniz. Ulusal turizm örgütünün saydığı ada yemeklerinden birkaçı:
Adı size tanıdık gelecek yemekler| Menüde göreceğiniz ad | Ne olduğu |
|---|---|
| Giouzlemedes | Kızartılmış peynirli börek |
| Sougania | Kıyma ve pirinçle doldurulmuş soğan |
| Hachles | Tarhanadan yapılan, peynir ve domatesle servis edilen tekne biçimli hamur |
| Sfougato | Kabaklı omlet |
| Kabak çiçeği dolması | Pirinçle doldurulmuş kabak çiçeği |
| Ahtapotlu patlıcan dolması | Ahtapotla doldurulmuş patlıcan |
| Morinalı lahana sarması | Morina balığıyla yapılan lahana sarması |
Bunlar her tavernada aynı anda bulunmayabilir. Mevsime ve mekâna göre değişiyor, bu yüzden garsona o gün ne olduğunu sormak en kolayı.
Tatlılar ve Agiasos
Midilli'de tatlı tarafında gül suyuyla yapılan baklava, bademli gemata, tarçınla süslenen şerbetli ve çıtır planzeta ve ev yapımı balkabağı tatlısı öne çıkıyor. Dağ köyü Agiasos'un vasilopitası da ayrı bir yere sahip: kat kat mizitra peyniri ve baharatla yapılıyor. Adada kadın kooperatiflerinin el yapımı tatlıları, reçelleri ve likörleri de satılıyor.
Agiasos'u ve adanın diğer köylerini gezi notlarıyla anlattığımız "TuraDahil'den Notlar #02: Midilli'de İlk İki Gün" yazısına da göz atabilirsiniz.
Dönüşte çantaya ne konur?
Uzo: adanın en bilinen ürünü. Gümrükte alkol için geçerli miktar sınırlarını göz önünde bulundurun.
Zeytinyağı ve zeytin
Kekik balı: ulusal turizm örgütü adanın imza ürünleri arasında sayıyor.
Kooperatif reçelleri ve likörleri
Peynir ve tuzlu balık gibi hayvansal ürünlerin Türkiye'ye getirilmesinde kurallar ürüne ve miktara göre değişebiliyor. Almadan önce güncel gümrük kurallarını kontrol edin.
Midilli'ye nasıl gidilir, nerede kalınır?
Midilli'ye Dikili, Aliağa, Akçay ve Ayvalık'tan feribotla gidiliyor. Hangi limanın size uygun olduğunu "Midilli Turu Seçerken: Dikili mi Ayvalık mı, Kaç Gece, Hangi Bölgede Kalınmalı?" yazımızda anlattık. Otel seçimi için "Midilli Adası'nda Nerede Kalınır? 5 Otel Üzerinden Konaklama Rehberi" yazısına bakabilirsiniz.
Bordo pasaportlu Türk vatandaşları Midilli'ye kapı vizesi ya da geçerli bir Schengen vizesiyle girebiliyor; yeşil pasaportlular vizesiz gidebiliyor. Midilli tur sayfasında kapı vizesi ücreti kişi başı 85 EUR olarak yazıyor ve tur fiyatına dahil değil. Kapı vizesi dönemsel bir uygulama; seyahat tarihinizde geçerli olup olmadığını ekibimizle netleştirin. Ayrıntılar "Midilli Kapıda Vize: Büyük Adada Kısa Tatil Nasıl Planlanır?" yazımızda.
Komşu adanın mutfağını merak ediyorsanız "Sakız Adası'nda Ne Yenir? Tatmadan Dönme Rehberi" yazımız da hazır.
Sorularınız için TuraDahil'e 0850 840 55 45 numarasından ya da WhatsApp danışman hattından ulaşabilirsiniz. TuraDahil, Akhisar/Manisa merkezli, TÜRSAB Belge No 18714 ile çalışan bir seyahat acentesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Midilli'de mutlaka ne yenmeli?
Kalloni sardalyası (tuzlu ya da papalina olarak), ladotiri saganaki ve uzo eşliğinde meze sofrası. Bunlara soğan dolması (sougania) ve kızarmış peynirli börek (giouzlemedes) eklenebilir. Ülkemizdeki tavuk dönere benzeyen Gyros'da yine denenebilecek lezzetlerden.
Ladotiri peyniri nedir?
Midilli'ye özgü, koyun sütünden ya da en fazla yüzde 30 keçi sütü katılmış karışımdan yapılan, zeytinyağında saklanan bir peynir. En az üç ay olgunlaştırılıyor ve 1996'dan beri AB'nin korumalı menşe adı listesinde. TuraDahil'in Midilli turlarında en çok sevilen duraklardan birisi peynir atölye oluyor.
Papalina ne demek?
Kalloni sardalyasının yalnızca birkaç saat hafif tuzlanan hâli. İri tuzla uzun süre basılan klasik tuzlu sardalyadan daha yumuşak bir tadı var. Midilli'deki taverna eğlencemizde genelde sardalya masada oluyor.
Midilli uzosu neden meşhur?
Adada yaklaşık 20 damıtımevi var ve bunlar Yunanistan'daki uzo üretiminin yaklaşık yarısını karşılıyor. Midilli ve Plomari uzo için coğrafi işaretli adlar.
Midilli'den dönüşte ne alınır?
Uzo, zeytinyağı, peynir, kekik balı ve kadın kooperatiflerinin reçel ve likörleri. Alkol ve hayvansal ürünlerde güncel gümrük sınırlarını kontrol edin.
